پنبه پیما و ویژگی های آن را بشناسید

پنبه پیما و ویژگی های آن را بشناسید

تقی پور
۲۷ اسفند ۹۸

پنبه پیما یک پارچه بسیار نرم که شامل الیاف پنبه بلند است می باشد. اغلب انواع پنبه از الیاف کوتاه تهیه شده اند، اما پیما جزء معدود پنبه هایی است که از الیاف بسیار بلندی (ELS) تهیه شده است. این الیاف بلندتر از 34 میلیمتر هستند.

علاوه بر آن پیما از گیاه پنبه ای به نام Gossypium barbadense تشکیل شده است. این نوع از پنبه در مناطق استوایی یافت می شود و نسبت به یخ زدگی آسیب پذیر است. این گیاه شبیه به یک درخت کوتاه است که دارای گل های زرد روشن می باشد که حاوی الیاف بسیار بلند پنبه هستند.

در برخی موارد الیاف پنبه ELS، مثل پنبه پیما، که از G. barbadense تهیه شده اند به پنبه جزیره دریایی شهرت دارند زیرا این نوع از پنبه اساساً در جزایر غرب مثل باربادوس رشد می کرده اند. اما شواهدی نشان می دهد که پنبه G. barbadense در آمریکای جنوبی و غرب هند در 3000 سال قبل از میلاد مسیح نیز رشد می کرده اند.

پنبه پیما

امروزه، مصرف کنندگان پنبه پیما را بدلیل نرمی و جنس باشکوه آن انتخاب می کنند. این نوع از پنبه در تولید لباس و کالای خواب استفاده می شود. برخلاف سایر پارچه های حساس، پنبه پیما را می توان در لباسشویی با آبگرم شست و در خشک کن خشک کرد. پنبه پیما دارای تراکم 300 است.

یکی از ویژگی های پنبه پیما که مورد علاقه مصرف کنندگان است این است که این پارچه در برابر گلوله شدن مقاومت دارد. اغلب پارچه های تهیه شده از پنبه پس از 10 بار شستشو گلوله گلوله می شوند. پنبه پیما به ندرت این چنین می شود زیرا از الیاف بلندی تهیه شده است. در نتیجه،  لباسی که از پنبه پیما تهیه شده برای سال ها قابل استفاده است.

درحالیکه پنبه پیما و پنبه سوپیما منشاء مشترکی دارند ولی پارچه های متفاوتی هستند. پنبه سوپیما، که ترکیبی از پیما و سوپریر (superior) است، فقط در آمریکا تولید می شود و علامت تجاری آن ASA (American Supima Association) است.

نحوه ساخت پنبه پریما:

نحوه ساخت پنبه پریما

پنبه پریما به طور طبیعی از  G. barbadense تهیه می شود که در نواحی استوایی یافت می شود. مانند سایر انواع پنبه، گل های پرزدار و سفیدی تولید می کند که هر یک دارای صدها یا هزاران الیاف کوچک هستند. این گل ها پس از برداشت تحت فرآوری قرار می گیرند و سپس به نخ با استحکام بالا تبدیل می شوند.

در قرن های گذشته، پنبه با دست برداشت می شد. از آنجائیکه فرآیند برداشت پنبه با دست کار دشواری است، ماشین برداشت پنبه اختراع شد. در واقع اختراع ماشین برداشت پنبه سرآغاز تولید انبوه صنعتی بود.

با استفاده از این دستگاه برداشت پنبه بسیار ساده شد، اما محصول نهائی فاقد کیفیت سابق بود. به همین دلیل بسیاری از تولید کنندگان پنبه پیما محصول خود را با دست برداشت می کنند.

پس از برداشت محصول، الیاف به شکل بقچه هایی در می آیند. این بقچه ها به کارخانه منتقل می شوند و وارد مکانی می شوند که به آن "اتاق بازکردن" می گویند. در این اتاق، یک دستگاه الیاف خام را برداشته و آن را به دستگاه میکسر منتقل می کند.

 پنبه پریما

پس از میکس، الیاف حلاجی می شوند، در این مرحله الیاف پنبه وارد دستگهایی می شوند که دارای شیارهای موازی می باشد و نتیجه آن تشکیل یک شبکه ای از الیاف است. این فرآیند الیاف خام را به رشته های طنابی تبدیل می کند. این طناب ها به دستگاه شانه زنی منتقل می شوند که ناخالصی ها را از آن جدا می کند. طناب پنبه پیما سپس دور بوبین و سپس قرقره پیچیده می شود. سپس طناب ها به نخ تبدیل می شوند و در نهایت به شکل پارچه بافته می شوند.

در اغلب موارد، تولید پنبه به مواد شیمیایی و یا مواد سمی نیاز ندارد. اگرچه، برخی از تولید کنندگان ممکن است از مواد سفیدکننده یا مواد دیگر برای تمیز کردن و آماده سازی الیاف پنبه استفاده می کنند. پنبه پیما یک ماده ایمن است و کیفیت بالای آن در شرایط رشد ارگانیک و بدون استفاده از مواد شیمایی حاصل می شود. اگرچه، همه تولید کنندگان از این روند پیروی نمی کنند.

برخی از تولیدکنندگان پنبه های پیما و یا سوپیما ممکن است از روش معمول تولید الیاف پنبه استفاده نکرده و به جای آن از پروتکل small-batch برای تولید استفاده کنند. درحالیکه فرآیند تولید پنبه بسیار کارآمد است، تولید انبوه ممکن است باعث کاهش کیفیت محصول نهائی شود و از آنجائیکه پارچه های سوپیما و پیما در بالاترین رتبه کیفیتی قرار دارند، تولیدکنندگان ممکن است تصمیم بگبرند که روش های نرمال را کنار بگذارند و از روش هایی که کنترل بیشتری بر کیفیت دارند استفاده کنند. اگر ممکن بود برخی از تولید کنندگان کلیه مراحل تولید این محصول را با دست انجام می دادند.

کاربردهای پارچه پنبه پیما:

کاربردهای پارچه پنبه پیما

پنبه پیما کاربردهایی مشابه پنبه معمولی دارد. برای مثال، این نوع از پارچه برای تولید بلوز، لباس زیر، پیرآهن، تی شرت و بسیاری از موارد دیگر کاربرد دارد.

بدلیل نرمی بیش از حد، پنبه پیما به طور گسترده برای تولید آیتم هایی با کیفیت بسیار بالا مثل حوله، لباس شب و لباس خواب استفاده می شود. اگرچه، از این پارچه برای تولید ملحفه نیز استفاده می شود.

پارچه پنبه پیما

برخی از مصرف کنندگان در انتخاب ملحفه بسیار دقیق هستند  و بسیاری پنبه پیما را بهترین انتخاب از نظر دوام، نرمی و لطافت می دانند. همچنین، به این دلیل که این نوع پارچه جذب بالا و خاصیت ضد گلوله شدن دارد، به طور گسترده در تولید حوله به کار می رود.

اگرچه دوام بالایی دارد، پنبه پیما به دلیل قیمت بالا در تولیدات صنعتی به کار نمی رود.

کشورهای تولید کننده پنبه پیما:

کشورهای تولید کننده پنبه پیما

نام پنبه پیما به دلیل نقشی که افراد هندی ساکن شهر پیما در تولید این محصول در آمریکا داشتند مربوط می شود. ساکنین پیما دانش سینه به سینه در مورد تولید این نوع پنبه داشتند و در سال 1900 تولید آن را به آمریکایی ها یاد دادند.

تولید پنبه پیما تا اواخر قرن بیستم در آمریکا باقی ماند و این نوع از پیما هنوز هم در کالیفرنیا، تگزاس، نیو مکزیکو، و آریزونا تولید می شود. اگرچه، پنبه پیما کمتر از 5 درصد از تولید پنبه آمریکا را تشکیل می دهد و بخش عمده ای از آن در حال حاضر در خارج از آمریکا تولید می شود.

هند به تازگی از چین در تولید پنبه پیما پیشی گرفته است و این دو کشور در زمینه صادرات پیما رقابت تنگاتنگی با یکدیگر دارند. یکی از دلایل رونق تولید پیما در هند مناسب بودن آن در آب و هوای گرم است و در حال حاضر افراد از طبقه متوسط هند این نوع پارچه را به پنبه مصری ترجیح می دهند.

قیمت پنبه پیما:

پنبه پیما بشدت از سایر انواع پنبه ها گرانتر است. درحالیکه قیمت پارچه براساس کشور تولید کننده و فرآِیند تولید آن تعیین می شود، به طور کلی می توان گفت قیمت آن دو برابر بیشتر از سایر پنبه ها است.

اگر بخواهید پنبه سوپیما را انتخاب کنید، در نظر داشته باشید که سوپیما یکی از گرانترین انواع پنبه در جهان است. پنبه سوپیما سه برابر پنبه معمولی قیمت دارد. اگرچه پنبه سوپیما دارای کیفیت تضمین شده است.

انواع پنبه پیما:

انواع پنبه پیما

دو نوع پنبه پیما وجود دارد و همچنین چند مورد پنبه وجود دارد که بسیار به پیما نزدیک هستند که شامل:

  • پنبه سوپیما: این نوع پنبه نسخه باکیفیت تر پنبه پیما است. بسیار به پیما شبیه است اما فرآیند تولید آن بیشتر تحت کنترل بوده است.

پس از تولید پیما توسط سایر کشورها، تولید کنندگان آمریکایی دریافتند که نیاز دارند علاوه بر اینکه تولید کننده پیما باشند وجه تمایزی خود را با سایر کشورهای تولید کننده پیما داشته باشند. در نتیجه سازمانی به نام ASA متولد شد که تضمین کرد که پیمای آمریکائی نسخه توسعه یافته پیما اولیه می باشد.

  • پنبه جزیره دریایی: این نوع از پنبه G. barbadense دیگر به صورت عمده تولید نمی شود، اما نقش عمده ای در تولید پنبه پیما داشته است. یکی از اولین کشاورزانی که تولید کننده پنبه جزیره دریایی محسوب می شد یک مهاجر انگلیسی به نام Francis Levett بود. سپس زارعان مهاجر که از باربادوس به آمریکا مهاجرت کرده بودند نیز مثل او در حاشیه جزیره جورجیا و کارولینای جنوبی پنبه کاشتند.

این نوع از پنبه دارای قیمت بالایی بود و بدلیل نرمی بیش از حد با ابریشم ترکیب می شد. با اختراع ماشین برداشت پنبه در اواخر سال 1700، اغلب آنها به تولید پنبه با الیاف کوتاه روی آوردند.

  • پنبه مصری: پنبه پیما و پنبه مصری یکسان نیستند. واژه پنبه مصری اشاره به پنبه ای دارد که در مصر تولید می شود؛ اما بدلیل کیفیت بسیار بالا برخی از تولید کنندگان که از این نوع  پنبه برای تهیه پوشاک استفاده می کنند از لیبل پنبه پیما استفاده می کنند با اینکه این پنبه از G. barbadense تهیه نشده است.

برخی از انواع خاص پنبه مصری مثل پنبه پیما از پنبه هایی با رشته های بسیار بلند (ELS) تهیه شده اند اما برخی دیگر ازرشته های بلند تهیه شده اند که در واقع نرمی پیما را ندارند. البته برخی از انواع پنبه های با رشته های بسیار بلند مصری مثل Giza 45 می تواند تراکم (thread counts) 1000 در هر اینچ مربع داشته باشد، که آن را تبدیل به یکی از نرمترین و گرانترین پنبه ها در جهان می کند.

اثرات محیطی پنبه پیما:

تولید پنبه پیما به طور کلی اثرات کمتری نسبت به سایر پنبه ها دارد. درحالیکه اغلب پنبه دنیا توسط دستگاه فرآوری می شوند، پنبه پیما با دست برداشت می شود. این کار باعث می شود یکپارچکی پنبه حفظ شود و در ادامه فرآوری از آب کمتری استفاده شود و درنتیجه اثرات زیست محیطی کمتری داشته باشد.

اثرات محیطی پنبه پیما

وقتی این نوع از پنبه در آمریکا تولید می شد، تحت نظارت ASA یا USDA بود، یعنی فرآیند تولید تحت کنترل بود تا اثرات زیست محیطی نداشته باشد. G. barbadense یک محصول بدون تأثیر بر محیط زیست است، البته تا زمانیکه تولید مطابق دستورالعمل صورت بگیرد.

با این حال با توجه به اینکه در هر حال بخش اعظم پیما در خارج از کشور آمریکا تولید می شود نمی توان در مورد فرآنید تولید آن با اطمینان صحبت کرد. چین و هند دو کشور بسیار بی ملاحظه نسبت به آلاینده ها و مواد زائد حاصل از تولید هستند تا بتوانند تولید ارزان قیمت داشته باشند و دولت های آنها نیز در این مورد عملکرد خوبی نداشته است.

بنابراین، با توجه به اینکه پنبه پیما به خودی خود یک محصول آلاینده محسوب نمی شود ولی بدون یک ناظر بین المللی نمی توان تضمین کرد که تولید آن کاملاً بی ضرر است. اگر تمایل دارید لباسی که از پنبه پیما تهیه شده را بپوشید و اطمینان داشته باشید که برای تهیه آن از مواد سمی استفاده نشده و همچنین به منظور تولید آن به محیط زیست آسیب زده نشده بهتر است آن را از آمریکا سفارش دهید.