پارچه جین (دنیم) را بشناسید

پارچه جین (دنیم) را بشناسید

تقی پور
۲۶ بهمن ۹۸

مش یکی از پارچه های معروف است. هر زمان که نام جین های مش آورده می شود همه می فهمند راجع به چه صحبت می کنیم. دنیم در بین اقوام و ملل مختلف محبوب بوده است و البته سنبل فرهنگ آمریکائی است.

دقیقاً جین به چه معنا است؟ این پارچه از کجا آمده است و چرا تا این حد محبوب است؟ در این راهنما قصد داریم به این سؤالات پاسخ دهیم.

تاریخچه مش (Denim) :

واژه دنیم از واژه فرانسوی serge de Nimes است، که اشاره به نوع خاصی از پارچه دارد که در  شهر Nimes فرانسه تولید می شد. با گذشت زمان، این پارچه در این منطقه محبوب شد و این محبوبیت به کشور همسایه ایتالیا هم رسید.

شهر جنوا به سرعت بزرگترین تولید کننده serge de Nimes شد. از آنجائیکه نام فرانسوی برای جنوا جین است نام جین در دوره American Gold Rush به این پارچه متصل شد.در ایران نیز این پارچه با عنوان "جین" شناخته می شود.

معدنچی های طلا دوام و قابلیت تعمیر این پارچه را دوست داشتند. دیگر انواع رنگ شده نیز در غرب آمریکا موجود بود، ولی تولید کنندگانی مثل Levi Strauss به تولید رنگ آبی نیلی که بازگانان جنوا معرفی کرده بودند، ادامه دادند.

پارچه جین امروزه:

پارچه جین در سال 1850 تاکنون به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت. هیچ لباس دیگری مثل جین آبی از این سطح از محبوبیت برخوردار نبوده است.

در طول زمان، تولیدکنندگان منسوجات آمریکائی لباس های دیگری از جین تهیه کردند و این روزها حتی  وسایل دکوری دنیم هم موجود است. درحالیکه تولید جین آبی در آمریکا محدود بود، در اواخر قرن 20 شاهد صادرات عمده محصولات جین به سایر کشورها بودیم.

پارچه جین دارای تنوع بالایی است و حتی با سایر پارچه ها ترکیب می شود چرا که تولیدکنندگان و طراحان به شدت و با بی قراری در حال توسعه مد مرتبط با پارچه جین هستند. با این حال، نمونه اولیه جین با نام Levi 501 ها به شدت به محبوبیت خود ادامه داده است و یک صنعت قدرتمند معروف به پارچه جین خام (raw denim) را بوجود آورد.

همچنین، علاقه جهانی به جین همچنان قوی باقی ماند و این احتمال وجود دارد که این موج همچنان ادامه داشته باشد البته تا جائیکه پنبه به عنوان یک محصول نساجی عمده همچنان در دسترس باشد.

نحوه تهیه پارچه جین:

تهیه پارچه جین شامل مراحل زیر است:

 

پرورش پنبه:

فرآیند تولید دنیم با پرورش پنبه شروع می شود. از دانه سیاه این گیاه گل های با الیاف پنبه بوجود می آید. این الیاف می توانند جمع آوری شوند و از آن در تهیه پارچه استفاده شود.

 نخ:

الیاف پنبه تمیز شده شانه شده و تبدیل به رشته های بلند و باریک می شوند. سپس با استفاده از ماشین های صنعتی به شکل نخ تابیده می شوند. در طی این فرآیند، شستشو، رنگرزی یا دیگر فرآیندها ممکن است روی آن انجام می شود که ممکن است منجر به تغییر ویژگی های محصول نهائی شوند.

تولید نهائی:

پس از تولید نخ و رنگرزی آن، به صورت دنیم iconic warp-faced بافته می شوند. این پارچه معمولاً به صورت توپی تولید می شوند که می توانند با یارد خریداری شوند و تبدیل به محصول نهائی مصرف کننده شوند.

کاربرد پارچه جین:

این پارچه در موارد زیر کاربرد دارد:

 

لباس:

  • شلوار جین
  • دامن
  • بلوز
  • پیرآهن
  • ژاکت
  • جلیقه

اکسسوری

  • کفش
  • کمربند
  • کیف
  • کلاه

مصارف خانگی

از زمانیکه جین تبدیل به یک آیتم در دنیای مد شد، این پارچه در بازار مصارف خانگی نیز جا باز کرد که به طور گسترده در موارد زیر دیده می شود:

  • پرده
  • رومبلی
  • پتو
  • بالشت

پارچه جین کجا تولید می شود؟

براساس آمارها، هند در حال حاضر بزرگترین تولیدکننده نخ است. آمریکا و چین نیز به ترتیب در رتبه های بعدی قرار دارند. این آمارها یکی از نشانه های تغییرات ژئوپولیتیکی در جهان است زیرا در سال های گذشته چین عمده ترین تولید کننده پنبه در جهان بود.

قیمت پارچه جین:

در میان پارچه های طبیعی، پنبه از همه ارزانتر است و حتی از نظر قیمت با پارچه های مصنوعی مثل پلی استر و ریون رقابت می کند. تبدیل نخ پنبه به دنیم هزینه گزافی در پی ندارد، که منجر به قرار گرفتن مش در رنج متوسط از نظر قیمتی می شود.

دنیم های خاص، اگرچه، می توانند خیلی گران باشند. برای مثال دنیم خام و ارگانیک می تواند به ازای هر یارد قیمت گزافی داشته باشد و به طور کلی محصولات نخی که به صورت پایدار و اخلاقی تولید شده اند گرانتر هستند. حمایت از تولید کنندگان خوب ارزش این افزایش قیمت را دارد، گذشته از آن، افراد روز به روز بیشتر به دنبال خرید محصولات ایمن و ارگانیک هستند که منجر به سودآوری در بلندمدت می شود.

مش جین:

در طول سالیان، فقط تعداد محدودی جین بوجود آمد. در اینجا به معرفی شناخته شده ترین آنها می پردازیم:

  1. جین خام: این نوع از جین شستشو نشده و یا فرآیندی روی آن انجام نشده است. به طور کلی، می توان آن را بین 6 ماه تا یک سال پوشید بدون آنکه شستشو شود تا متناسب با بدن فرد شکل بگیرد. علاقه مندان به دنیم خام جین خود را شب ها در فریزر قرار می دهند تا میکروب و باکتری ها را از بین ببرند.
  2. Sanforized denim: اغلب انواع جین سنگشور می شوند، که در واقع همان مرحله شستشو است که منجر به تولید دنیم مدرن می شود. درحالیکه دنیم سنگشور نرمتر است، دوام کمتری   نسبت به جین خام دارند.
  3. Stretch denim: در این نوع از جین، پنبه با اسپاندکس و پارچه های مشابه ترکیب می شود. پارچه حاصل از جین های معمولی کشسانتر است، بنابراین در لباس هایی که جذب هستند مثل دامن جین مناسب است.
  4. Crushed denim: این نوع از جین دارای موج هایی است که شبیه مش است. به طور طبیعی چروک است که آن را برای جلیقه و دامن مناسب می کند.
  5. Selvedge denim: جین سلوج در انتها دارای حاشیه می باشد و این پارچه به طور گسترده برای تولید ژاکت به کار می رود.
  6. Acid wash denim: این نوع از جین دارای ظاهر خالداری می باشد. این پارچه با شستشوی دنیم خام در اسید قوی حاصل می شود که با رنگ از بین می رود.
  7. Poly denim : واژه پلی دنیم به طور گسترده برای اشاره به محصولات دنیم که ترکیبی از پنبه، پلی استر و گروهی از دیگر الیاف مصنوعی هستند به کار برده می شود. علاوه بر پلی استر، متریال هایی مثل لیوسل و مش در برخی موارد به پنبه اضافه می شوند تا از آن برای تولید محصولات دنیم استفاده شود. برخی از کارشناسان معتقد هستند که پلی دنیم، دنیم واقعی نیست.

چطور پارچه جین بر محیط تأثیر می گذارد؟

فاکتورهای مختلفی می توانند بر تأثیر پارچه جین بر محیط زیست مؤثر باشند که در ادامه به آنها می پردازیم:

  • متریال استفاده شده:

به عنوان یک الیاف طبیعی، نخ آلاینده محسوب نمی شود. مثل بقیه گیاهان، البته استفاده از آفتکش ها و سموم منجر به بازدهی بیشتر محصول و درنتیجه آسیب به محیط زیست خواهد شد.

بیشتر دنیم در بازار دارای آلودگی سمی است که می تواند برای سلامت شما مضر باشد. همچنین، استفاده از سموم شیمیایی و پتروشیمی در مراحل تولید نخ اکوسیستم را آلوده کرده و منجر به به خطر افتادن سلامت سایر گیاهان، حیوانات و انسان ها در آن منطقه می شود.

بعلاوه، برخی از محصولات دنیم دارای ترکیبات پلی استر، نایلون و دیگر الیاف مصنوعی هستند. همه منسوجات مصنوعی از مشتقات پتروشیمی و یا محصولات مصنوعی مشابه هستند و این مواد آلودگی شدیدی وارد محیط زیست می کنند.

این سموم بر روی هورمون ها تأثیر می گذارند، که منجر به آسیب های ژنیتیکی مشابه تغییرات ژنی حاصل از تشعشعات هسته ای می شود.

  • مراحل تولید:

پس از آنکه مواد خام دنیم وارد کارخانه شد، ممکن است شسته شده و با مواد خاصی آمیخته شوند. در طول این مراحل، نیروی انسانی در معرض مواد شیمیایی سمی قرار می گیرند و اغلب با کارگران رفتاری مشابه بردگان می شود.

  • توجه بر پایداری: برای پرهیز از تأثیرات محیطی منفی لازم است تولیدکنندگانی را انتخاب کنید که بر روی تولید پایدار تمرکز دارند. خوشبختانه تعداد این تولیدکنندگان در سراسر جهان رو به افزایش است.